En İyiler

2012/01/26

Oscar Dosyaları #13: 10 Yılın En İyi Oyuncuları

oyuncu

Bugüne kadar 12 ayrı gönderide 13 kategoride son 10 yılın en iyilerini seçtiğimiz Oscar dosyalarının sonuncusuna geldik. Kısa animasyon, kısa metraj film, kısa metraj belgesel ve belgesel kategorilerinde aday olan filmlerin neredeyse hiçbirini izlemediğim için dosya dâhilinde söz konusu kategoriler hakkında birer liste yapmadım. Öte yandan en iyi film, yabancı dilde en iyi film ve en iyi yönetmen kategorilerinde seçim yapmanın zorluğundan ve kişisel zevklerin son damlasını kullanacak olmaktan çekinmemden ötürü o üç büyük kategori hakkında da birer liste yapmayı uygun görmedim. Toplamda 13 gönderiden oluşan yazı dizimin şu an okuduğunuz son parçasında ise yardımcı yahut başrol ayrımı yapmadan kadın ve erkek oyuncuları ayrı ayrı ve sırasız şekilde listelemeyi tercih ettim. Öncelikle diğer gönderilerde olduğu gibi sinemada oyunculuk öğesine ve Akademi Ödülleri tarihinde oyunculuk kategorisindeki önemli noktalara göz gezdirelim.

Bir filmde oyuncular, anlaşmayı imzalar imzalamaz rolleri için hazırlanmaya başlar. Alec Guinness’in her rol için ayrı yürüyüş tarzları bulduğunu söylemesi ya da Robert De Niro’nun Kızgın Boğa (1980) filmi için kilo alması gibi, oynayacakları karaktere uygun özellikler geliştirirler. Bazıları çekim süresince rollerine dalıp giderler. Ancak hemen hemen tüm ciddi oyuncular aldıkları oyunculuk eğitimi ile baştan hazırlıklı olurlar. En ünlü oyunculuk okullarından biri New York’taki Actors Studio’dur. Lee Strasberg’in önderliğinde 1947’de kurulan Actors Studio, oynadıkları karakterlerin motivasyonlarını derinlemesine görebilen oyuncularıyla övünür. Actors Studio’nun “Metot” stilini uygulayan ünlü oyuncular arasında Marlon Brando, Robert De Niro, Dustin Hoffman ve Marilyn Monroe bulunur. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Yale Drama Okulu ve Londra’da birçok ünlü simayı yetiştiren The Royal Academy of Dramatic Arts (RADA) kayda değer film okulları arasındadır. Uluslar arası düzeyde sayısız oyunculuk okulları kurulmuştur. Paris’te Fransa’nın milli drama ve tiyatro okulu Conservatoire National Superieur d’Art Dramatique vardır. Almanya’da Berlin Sanat Üniversitesi; İspanya’da Septima Ars Sinema ve TV Okulu; Finlandiya’da Tiyatro Akademisi ve Yeni Delhi’de Imago Oyunculuk Okulu bulunur.

Seyirci artık aktörlerin kişilikten kişiliğe girmesine şaşırmazken, James Stewart’ın Bir Cinayetin Anatomisi (1959) filmindeki performansıyla yaptığı gibi, bazı aktörler filmlerinde kurdukları şahsiyetlere istikrarla bağlı kalarak kariyerlerini sağlamlaştırdılar. Bu durumda, Tom Hanks alçak gönüllü sade vatandaşı temsil etmeye devam edecek gibi gözüküyor. Julia Roberts ise hiç şüphesiz pratik, sıradan kadın olmaya devam edecek.

Filmin formuna bağlı olarak sette oyuncular zorluklara katlanmak durumunda kalabilir ya da avantajlardan faydalanabilirler. Sahneden farklı olarak, sette tepki gösteren ya da destek veren seyirci yoktur. Öte yandan oyuncuya beğenilmeyen bir repliği ya da sahneyi tekrarlanama şansı verilir.

Film, ifadenin küçük nüanslarını yakalayan bir araçtır; sahne ise hareketler ve jestler yoluyla karakteri temsil eder. Oyuncu aynı zamanda sinematografi, müzik ve kurguyla uğraşan çeşitli film teknisyenleriyle de sürekli işbirliği içindedir. Tüm ekip oyuncunun performansını öne çıkarmak için bir araya gelir. On Emir (1956) filminde Charlton Heston’ın Musa’sı, güçlü renklerin ekrana yansıması ve Cecil B. DeMille’in yönlendirmeleri ile birlikte uygun endama getirilmiştir. Süpürme jestleri Heston’ın güçlü karakterini ortaya koyar.

Amerika’da oyuncular üyelerine cüzi bir ödeme yapan Beyazperde Oyuncuları Birliği’ne (Screen Actors Guild – SAG) üyedirler. Daha köklü ya da talepleri yüksek olan oyuncular çok daha yüklü maaşlar alırlar. Ancak birçok oyuncu için miktar ortalamaya ek olarak yüzde ondur (yüzde on ajansa kalır).

Erkek oyunculara baktığımızda bugüne kadar elde ettiği 12 adaylıkla Jack Nicholson rekoru elinde tutuyor. Nicholson ile Walter Brennan ise her biri üçer kez Oscar kazanarak bu ödülü en çok kucaklayan aktörler olmayı başarmış. Peter O’Toole ise ne yazık ki 8 kez aday gösterilmesine karşın ödülü hiçbir zaman kazanamamış. Kadın oyuncularda ise ödül rekoru 1999 yılında Amerikan Film Enstitüsü tarafından gelmiş geçmiş en iyi kadın oyuncu seçilen Katharine Hepburn’e ait. Hepburn, toplamda 4 Oscar ödülü kazandı. Adaylık rekoru ise hepimizin bildiği üzere yaşayan en büyük oyuncu Meryl Streep’e ait; Streep bu ödüle tam 17 kez aday gösterildi. Ne yazık ki kendisi altın heykelciğe en son 30 yıl önce kavuştu, o günden bu yana Akademi kendisini adaylıkları dışında hiçbir şekilde onurlandırmadı. Deborah Kerr ve Thelma Ritter ise Oscar’a 6 kez aday gösterilip hiçbir seferinde kazanamayarak bu alandaki rekoru ellerinde tutuyorlar.

Bu yıl 84. kez dağıtılacak olan Akademi Ödülleri’nde geride kalan 83 yıl boyunca efsane oyuncular Oscar’a aday gösterildi ve bu oyuncuların bir kısmı altın heykelciği kucaklarken bir kısmı ise hiçbir şekilde o ödüle uzanamadı. Aşağıda göreceğiniz 10 kadın ve 10 erkek oyuncu, gerek başrol gerek ise yardımcı kategorilerde son 10 yılda Oscar’a bir ya da daha fazla kez aday gösterilmiş isimlerden oluşuyor. Listelerin ikisi de alfabetik sıraya göre dizilmekle birlikte şahsen bende büyük etki bırakan ve sinema dünyasının önünde saygıyla eğildiği usta oyuncuları barındırıyor. Benim favorilerim bu şekilde, peki ya sizinkiler?

 

Önce kadın oyuncular.

 

Cate Blanchett – İşinin hakkını her daim verdiği için

2005 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar ödülü (The Aviator)

2007 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (Notes on a Scandal)

2008 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (I’m Not There)

2008 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (Elizabeth: The Golden Age)

 

Hailee Steinfeld – Boyundan büyük işlere kalkıştığı için

2011 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (True Grit)

 

Helen Mirren – Kraliçe olmaya layık olduğu için

2002 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (Gosford Park)

2007 – En iyi kadın oyuncu Oscar ödülü (The Queen)

2010 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (The Last Station)

 

Jennifer Lawrence – Senesinin en özgün performansını sergilediği için

2011 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (Winter’s Bone)

 

Julianne Moore – Değeri hiçbir zaman bilinmediği için

2003 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (The Hours)

2003 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (Far From Heaven)

 

Kate Winslet – Geleceğin en büyük kadın oyuncusu olacağı için

2002 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (Iris)

2005 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (Eternal Sunshine of the Spotless Mind)

2007 – En iyi kadın Oyuncu Oscar adayı (Little Children)

2009 – En iyi kadın oyuncu Oscar ödülü (The Reader)

 

Maggie Smith – “Dame”, daha ne olsun?

2002 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (Gosford Park)

*Kendisinin 1970 ve 1977 yıllarında kazandığı iki Oscar ödülü bulunmaktadır.

 

Marion Cotillard – Müziğin tek serçesine en iyi şekilde hayat verdiği için

2008 – En iyi kadın oyuncu Oscar ödülü (La vie en rose)

 

Meryl Streep – Yaşayan en büyük oyuncu olduğu için

2003 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar adayı (Adaptation)

2007 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (The Devil Wears Prada)

2009 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (Doubt)

2010 – En iyi kadın oyuncu Oscar adayı (Julie & Julia)

*Kendisinin 1980 ve 1983 yıllarında kazandığı iki Oscar ödülü bulunmaktadır.

 

Mo’nique – “En iyi en kötü” annelerden olduğu için

2010 – En iyi yardımcı kadın oyuncu Oscar ödülü (Precious)

 

Ve erkek oyuncular.

 

Christoph Waltz – En büyük “soysuz” olabildiği için

2010 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar ödülü (Inglourious Basterds)

 

Colin Firth – Üstesinden gelemeyeceği rol olmadığını kanıtladığı için

2010 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (A Single Man)

2011 – En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü (The King’s Speech)

 

Daniel Day-Lewis – Var olduğu ve olmaya devam edeceği için

2003 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (Gangs of New York)

2008 – En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü (There Will Be Blood)

 

George Clooney – Birden fazla konuda yetenekli olduğu için

2006 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar ödülü (Syriana)

2008 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (Michael Clayton)

2010 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (Up in the Air)

 

 

 

Heath Ledger – En iyi uyarlama çizgi roman karakterine hayat verdiği için

2009 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar ödülü (The Dark Knight)

 

Javier Bardem – Kendi topraklarından çıkıp tüm dünyaya ders verdiği için

2001 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (Before Night Falls)

2008 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar ödülü (No Country For Old Men)

2011 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (Biutiful)

 

Jeff Bridges – Enerjisinden ve yeteneğinden hiçbir zaman taviz vermediği için

2001 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar adayı (The Contender)

2010 – En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü (Crazy Heart)

2011 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (True Grit)

 

Morgan Freeman – Değeri hiçbir zaman bilinmediği için

2005 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar ödülü (Million Dollar Baby)

2010 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (Invictus)

 

Philip Seymour Hoffman – Yaptığı hiçbir iş vasat yahut vasat altı olmadığı için

2006 – En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü (Capote)

2008 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar adayı (Charlie Wilson’s War)

2009 – En iyi yardımcı erkek oyuncu Oscar adayı (Doubt)

 

Sean Penn – En iyilerin adamı olduğu için

2002 – En iyi erkek oyuncu Oscar adayı (I Am Sam)

2004 – En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü (Mystic River)

2009 – En iyi erkek oyuncu Oscar ödülü (Milk)

 



Yazar Hakkında

Burak Hazine
Burak Hazine
1991 doğumlu. Bir süredir sinemayla ilgilenmekte olan, tıp fakültesinin sosyalleşmeye çalışan öğrencisi. Boş vakitlerini sinema filmi izlemek ve sinemaya dair kitaplar okumakla değerlendirerek bu alanda ilerlemeyi ve gelişmeyi hedefliyor. Şu an için sinema yazarlığı ve hakimiyeti konusunda pek bir iddiası yoktur. Kendisini blogundan yahut direkt Twitter'dan takip edebilirsiniz.




3 Yorum Yapılmış


  1. dan

    ‘Julia Roberts ise hiç şüphesiz pratik, sıradan kadın olmaya devam edecek’

    buyuk sacmalamissin, ne alaka?


  2. Metin

    Heath Ledger şu on yılda bir de Brokeback Mountain ile adaylık almamış mıydı en iyi erkek oyuncu dalında? Bir de nerede bu listenin Michelle Williams’ı?



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>